10/29/09 •

Onderzoek heeft uitgewezen dat een museumbezoeker gemiddeld drie seconden naar een schilderij kijkt. Vaak volstaat een blik. Museumbezoek lijkt op een diapresentatie waarbij de dia’s niet verspringen maar de kijker zelf beweegt.
Toch hangen mijn tekeningen levenslang bij mensen thuis. “We ontdekken er elke dag meer in”, hoor ik vaak. Aan het kunstwerk ligt dat niet. Het is de perceptie van de kijker, die verandert. Voor het kunstwerk is louter een passieve rol weggelegd.
Het omgekeerde doet zich ook voor. Een korte periode heb ik prenten gedrukt die niet lichtecht waren. Ze verkleurden. De eigenaren van deze prenten zagen dit niet. Ze waren zo gewend aan de prent in hun kamer dat de verandering hen ontging.
Strikt genomen geldt de passieve rol ook voor de beschouwer. Zelfs als eigenaar van een kunstwerk is het “not done” daar veranderingen op aan te brengen.

Voor mij vier goede redenen om de door wijdoendingen gepresenteerde variant van “Time based art” te omarmen. In plaats van louter decoratie, worden inhoudelijk- en vorm gerelateerde mogelijkheden aan een statisch object toegevoegd, die ver uitstijgen boven de mogelijkheden van bv. kinetische kunst. Digitale, interactieve mogelijkheden stellen ons in staat een traditioneel medium van een nieuwe dimensie te voorzien, die de manier van kijken niet alleen zal intensiveren, maar ook zal verlengen. De drie seconden zijn verleden tijd.

Een interactief kunstwerk impliceert niet dat de eigenaar het werk ongebreideld kan manipuleren. De werkelijke aantrekkingskracht blijft de onvoorspelbaarheid van de scripts waarmee de makers het werk karakter hebben gegeven.
De som der delen, te weten de afbeelding, de geanimeerde onderdelen, het leidende onderliggende script en het reactievermogen van het kunstwerk op gedrag van de kijker, leiden samen tot een revolutionaire, 21ste-eeuwse kunstervaring. Het effect daarvan op groepen uit de samenleving die traditioneel weinig met kunst op hebben, zou weleens aanzienlijk groter kunnen zijn dan nu kan worden voorzien, mede gelet op de verslavende aantrekkingskracht die interactiviteit op de computer nu al uitoefent.
Daarom is in dit stadium gekozen voor een figuratief stadsgezicht, getekend in de aan strips gerelateerde “klare lijn”. Toegankelijkheid staat voorop, het kunstwerk is dan ook vanaf de openbare weg te zien. Gezochte artisticiteit is vermeden.
Daar hebben we musea voor.

Geschreven door: Joost Veerkamp, grafisch kunstenaar